“Chỉ vì mâu thuẫn tranh chấp ranh giới đất đai, người hàng xóm ngang nhiên thuê máy xúc phá hủy toàn bộ bờ tường rào kiên cố và vườn cây ăn trái lâu năm của gia đình tôi. Khi tôi gọi công an đến lập biên bản thì họ nghênh ngang thách thức: ‘Thích thì ra tòa mà kiện, cùng lắm tôi đền vài đồng tiền gạch đá!’.

Liệu hành vi hủy hoại tài sản hợp pháp của người khác có phải chịu trách nhiệm hình sự hay chỉ là tranh chấp dân sự bình thường?” — Đây là nỗi bức xúc tột cùng của chú Văn Long (trú tại Quy Nhơn, Bình Định) khi tìm đến sự hỗ trợ  khẩn cấp từ Việt Luật Group.

Trong thực tế cuộc sống, các vụ việc liên quan đến hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản do mâu thuẫn cá nhân, tranh chấp đất đai hay ghen tuông ngày càng diễn biến phức tạp.

Nhiều kẻ côn đồ lầm tưởng rằng việc đập phá, phá hoại tài sản bị hủy hoại của người khác chỉ bị phạt hành chính nhẹ nhàng hoặc bồi thường dân sự qua loa. Tuy nhiên, ít ai biết rằng pháp luật hình sự quy định rất nghiêm khắc, sẵn sàng tước tự do của kẻ thực hiện hành vi hủy hoại tài sản nếu giá trị thiệt hại vượt mức giới hạn hoặc dùng thủ đoạn nguy hiểm.

Bài viết chuyên sâu này sẽ mổ xẻ toàn bộ các căn cứ pháp lý, mức phạt và cách thức khởi kiện tại Tòa án để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho nạn nhân.

1. Pháp lý và các khung hình phạt nặng tay đối với tội hủy hoại tài sản

Khi một khối tài sản hợp pháp của cá nhân bị đập phá, đốt cháy hoặc làm mất giá trị sử dụng, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền yêu cầu các cơ quan chức năng can thiệp. Theo quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), tội hủy hoại tài sản được quy định rất chi tiết nhằm răn đe các hành vi coi thường pháp luật:

• Khung hình phạt cơ bản (Phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm): Người nào thực hiện hành vi hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự:

  • Giá trị tài sản bị hủy hoại trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng;

  • Hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính, đã có Asn tích, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại.

• Khung hình phạt tăng nặng (Phạt tù từ 2 năm đến 7 năm): Phạm tội có tổ chức, dùng chất nguy hiểm về cháy nổ, hoặc gây thiệt hại cho tài sản bị hủy hoại trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng, mức án phạt tù sẽ nghiêm khắc hơn rất nhiều.

• Khung hình phạt đặc biệt nghiêm trọng (Phạt tù từ 10 năm đến 20 năm): Đối với các vụ án hủy hoại tài sản gây hậu quả đặc biệt lớn, làm thiệt hại cho tài sản bị hủy hoại trị giá từ 500.000.000 đồng trở lên, kẻ phạm tội có thể đối mặt với mức án lên đến 20 năm tù giam.

2. Các khoản tiền bồi thường thiệt hại khi tài sản bị hủy hoại gồm những gì?

Bên cạnh trách nhiệm hình sự, người thực hiện hành vi hủy hoại tài sản còn buộc phải gánh chịu trách nhiệm dân sự nặng nề. Khi tiến hành khởi kiện tại Tòa án, nạn nhân có quyền yêu cầu bồi thường toàn bộ các thiệt hại thực tế phát sinh theo quy định của Bộ luật Dân sự:

• Giá trị thực tế của tài sản bị mất hoặc bị hủy hoại: Được định giá chính xác tại thời điểm xảy ra sự việc dựa trên kết luận định giá của cơ quan tố tụng (bao gồm giá trị vật liệu, công sức tạo lập, giá trị thị trường của tài sản tại thời điểm đó).

• Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại: Bao gồm chi phí dọn dẹp hiện trường, chi phí thuê thợ sửa chữa, khôi phục lại tài sản (nếu tài sản còn có thể khôi phục được).

• Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút: Nếu tài sản bị hủy hoại là công cụ sản xuất, máy móc kinh doanh, xe cộ chạy dịch vụ… khiến công việc bị đình trệ, người bị hại hoàn toàn có quyền yêu cầu bồi thường khoản thu nhập thực tế bị hụt đi trong thời gian ngưng trệ.

• Tổn thất về tinh thần: Các chi phí hợp lý để ổn định tâm lý hoặc yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần theo quy định pháp luật nếu hành vi hủy hoại tài sản gây ảnh hưởng trực tiếp nghiêm trọng đến đời sống gia đình.

3. Bí quyết thu thập chứng cứ sống còn khi tài sản bị hủy hoại để thắng kiện

Trong các vụ việc tài sản bị hủy hoại, việc thu thập và giữ gìn chứng cứ ngay từ thời điểm ban đầu đóng vai trò quyết định thắng thua khi bước chân vào Tòa án hoặc cơ quan công an:

• Giữ nguyên hiện trường và lập biên bản ngay lập tức: Tuyệt đối không tự ý dọn dẹp hay sửa chữa hiện trường khi chưa có sự ghi nhận của cơ quan công an xã/phường. Cần gọi ngay công an địa phương đến lập biên bản hiện trường, ghi nhận sự việc và lấy lời khai ban đầu.

• Lập vi bằng hoặc chụp ảnh, quay phim chi tiết: Sử dụng điện thoại ghi lại toàn bộ mức độ hư hỏng của tài sản bị hủy hoại, góc quay toàn cảnh và cận cảnh; hoặc liên hệ Văn phòng Thừa phát lại để lập vi bằng làm chứng cứ trước tòa.

• Thu thập hóa đơn, chứng từ chứng minh giá trị tài sản: Chuẩn bị sẵn các hóa đơn mua bán, giấy chứng nhận quyền sở hữu, bản vẽ thiết kế hoặc các tài liệu chứng minh giá trị ban đầu của tài sản để làm căn cứ cho Hội đồng định giá tài sản làm việc nhanh chóng.

💡 Lời khuyên từ Việt Luật Group

Tài sản tích cóp cả đời của gia đình bị kẻ xấu ngang nhiên hủy hoại tài sản là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, thách thức kỷ cương xã hội. Đừng chọn cách nhẫn nhịn chịu đựng hay tự ý xô xát bạo lực khiến bản thân vướng vào vòng lao lý.

Nếu bạn hoặc người thân đang gặp tình trạng tài sản bị hủy hoại, cần hỗ trợ soạn thảo đơn tố giác tội phạm tội hủy hoại tài sản, tiến hành thủ tục khởi kiện tại Tòa án đòi bồi thường thiệt hại hay cần sự đồng hành của đội ngũ luật sư tư vấn pháp luật giỏi tại Quy Nhơn, Bình Định và Gia Lai, hãy liên hệ ngay với Việt Luật Group.

Chúng tôi sẽ giúp bạn bảo vệ trọn vẹn quyền lợi, buộc kẻ vi phạm phải trả giá đắt trước pháp luật!